VERSLAG REVE-AVOND 13 maart 2009

Het was weer Reve wat de klok sloeg

Wanhopige telefoontjes vanuit Kortrijk en nog verder weg. Mensen die desnoods wilden staan.
Helaas, de beschikbare plaatsen in de voormalige Janskerk in Haarlem waren al lang en breed vergeven.
Met een reservelijst die langer was dan de lijst met daadwerkelijk aanwezigen ging vrijdag 13 maart jongstleden
de Reve-avond van start.

Presentator Diederik van Vleuten deed terecht geen moeite de onmiskenbare geestdrift van de illustere sprekers te beteugelen.
Revebrievenbezorger en -biograaf Nop Maas deed uitgebreid uit de doeken hoe de zich ook toen al miskend voelende
eind-twintiger Reve uit wrok poogde probeerde zich om te scholen tot Engelstalig auteur. Een streven waarin hij zo ver
ging dat hij Hanny Michaelis,  de vrouw met wie hij het ouderwets van voren deed, dwong zich uitsluitend in het Engels
met hem te verstaan. Maas' betoog werd gevolgd door het door Wilhelm `Wimi' Schuhmacher getoonzette en door J
oost Mulder gezongen gedicht Ballade van het eenzame hart. Hierna verklaarde L.H. Wiener zijn liefde voor de Reve die hij ooit
voorgoed in zijn hart sloot. Michaëla Bijlsma en Lolita Hooglugt zongen op ontroerende wijze het
Stabat mater van Pergolesi en het door hun begeleider Teke Bijlsma getoonzette Reve-gedicht Jaloerse kritiek.

Na de korte pauze keek tekenaar Joost Veerkamp terug op de perikelen rond de totstandkoming van
het aanplakbiljet voor de in 1989 uitgebrachte film De Avonden, inclusief de even ongelukkige als onbedoelde verdwijning van
de originele illustratie. Begeleid door Henk Breen, Eric J. Coolen en André Wullems vergastte schrijver/tekstdichter
 Bies van Ede zijn gehoor op een ingetogen versie van De solipsist. Aansluitend keek Reve-uitgever Bert de Groot
met Nop Maas terug op de periode waarin de geestelijke onttakeling van Reve zich
steeds duidelijker begon af te tekenen. Het openhartige verhaal van De Groot werd geïllustreerd met uit de
straler (beamer) afkomstige beeldmateriaal uit de privécollectie van de uitgever.
Van de eveneens aanwezige ruimbesnorde schrijversfotograaf Klaas Koppe werd als afsluiting van de avond een unieke
 Reve-fotoreportage getoond onder muzikale begeiding van het gitaarduo de Ampzing AEX.
Terwijl een enkeling zich al naar NS-station Haarlem spoedde teneinde de laatste trein te halen werd er aan
de Jansweg nagepraat dat het een aard had en een lieve lust was. Wordt zonder enige twijfel vervolgd.

De speciaal voor deze avond vervaardige Reve-illustraties zijn nog beperkt
verkrijgbaar als A3-piëzografie en/of ansichtkaart.
Klik op de plaatjes .

   
Gedeelte uit de bijdrage van L.H. Wiener
...........Zijn eigen werkelijkheid, of die van een ander, een verzonnen werkelijkheid of die van een verzonnen ander,
inwendig of uitwendig, somber of monter, schoon of afstotelijk,
duidelijk of duister, en al deze kwaliteiten in iedere mogelijke gradatie en gedaante en in een oneindig
aantal combinaties, op zoek naar de ¢waarheid¢, die nooit enkelvoudig is, maar altijd
verweven en complex, om niet te zeggen verknoopt en onontwarbaar en die misschien wel helemaal niet bestaat.
 Opschrijven wat echt heeft plaatsgevonden levert geen garantie
voor het kunstzinnig waarheidsgehalte van een boek. Deze uitspraak is waar, maar hij is onvolledig,
want opschrijven wat níet echt heeft plaatsgevonden levert deze garantie evenmin.

Of echt gebeurd, dan wel kennis omtrent het privéleven van een schrijver, een toegevoegde
waarde aan een boek kan verlenen is afhankelijk van de instelling waarmee de lezer
het boek benadert - het antwoord is dus ja, vooral de zelfmoord van een auteur is zeer in trek - maar heeft niets
 te maken met de literaire kwaliteit van het werk. In het verlengde hiervan ligt de mogelijkheid
dat men na lezing van een boek onderhevig raakt aan een gevoel van teleurstelling en gemis,
veroorzaakt door juist het besef dat het allemaal niet echt gebeurd is, want wie zou Winnie de Pooh niet
een paar dagen te logeren willen hebben, of die bitch van een Daisy Buchanan, om het op zijn
Reviaans te zeggen: niet eens duchtig willen aftuigen, om haar vervolgens langdurig in enkele
van haar ¢Geheime Openingen¢ te bezitten, als straf voor haar schuld aan de dood
van Gatsby, maar ook normaal, als lust dus.

En hier raken we de kern van mijn vertoog.
     Ik heb er nimmer behoefte aan gehad om de schrijver G.K. van het Reve persoonlijk te ontmoeten,
maar de wijze waarop hij gaande zijn leven zijn werk heeft georkestreerd, de stunts die hij rondom zijn
levenskeuzes heeft uitgehaald, de unieke wijze waarop hij zich naast zijn werk heeft gemanifesteerd,
hebben voor mij een onuitwisbaar totaalbeeld opgeroepen van een ontroerende literaire persoonlijkheid,
die ik met bewondering, maar  soms ook met afkeer heb gevolgd. Zo is het onvergeeflijk dat hij
 persoonlijke aan hem gerichte brieven van Johan Polak om geldelijk gewin op de markt heeft gesmeten,
terwijl deze kwetsbare literator, deze verfijnde uitgever en deze ooit zo vrijgevige mecenas nog in leven was.
Niet lang meer nadien, overigens.
Gerard Kornelis van het Reve, met wie ik mij op enkele essentiële punten diep verwant voel.
Een schrijver wiens typiese stemgeluid ik hoor als ik zijn woorden lees, wiens bon mots
ik herhaaldelijk citeer en van wiens cyniese humor voor mij zo'n bevrijdende kracht uitgaat.
Een man van extremen. Een man die in zijn onafhankelijkheid zijn weerga niet kent,
maar voor wie het onmogelijk zou zijn alleen te leven.  
Een jongen van veertien, altijd gebleven.
Een clown en een circusjongen, pur sang.
Een genie misschien wel, als ik wist wat dat was.

L.H. Wiener


Ampzinger Henk Tijbosch maakte twee video-samenvattingen van de Reve-avond.
  

Verzamelcassette Gerard Reve. 25,00 Euro . Nog 20 exemplaren!